{"id":3219,"date":"1989-03-29T18:40:14","date_gmt":"1989-03-29T18:40:14","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3219"},"modified":"2023-01-12T18:43:53","modified_gmt":"2023-01-12T18:43:53","slug":"minning-finnbogi-rutur-valdimarsson-bankastjori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3219","title":{"rendered":"Minning: Finnbogi R\u00fatur Valdimarsson bankastj\u00f3ri"},"content":{"rendered":"\n<p>Minning: Finnbogi R\u00fatur Valdimarsson bankastj\u00f3ri Andl\u00e1tsfregn Finnboga R\u00fats f\u00f6\u00f0urbr\u00f3\u00f0ur m\u00edns barst m\u00e9r \u00ed \u00feann mund sem utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrar<\/p>\n\n\n\n<p>V-Evr\u00f3pur\u00edkja settust \u00e1 r\u00f6kst\u00f3la \u00ed h\u00f6ll Evr\u00f3pubandalagsins \u00ed Brussel &#8211; \u00ed salarkynnum sem \u00feeir kenna vi\u00f0 Karlamagn\u00fas.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e9r var hugsa\u00f0 til fr\u00e6nda m\u00edns um lei\u00f0 og \u00e9g lag\u00f0i hlustir vi\u00f0 or\u00f0r\u00e6\u00f0u starfsbr\u00e6\u00f0ra minna, \u00ed \u00feessari n\u00fdju h\u00f6fu\u00f0borg g\u00f6mlu Evr\u00f3pu. M\u00e9r var\u00f0 hugsa\u00f0 til \u00feess, a\u00f0 h\u00e9r hef\u00f0ihann noti\u00f0 s\u00edn \u00f6\u00f0rum m\u00f6nnum betur vi\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kja og verja m\u00e1lsta\u00f0 \u00cdslendinga \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0am\u00e1lum og etja kappi vi\u00f0 mannvitsbrekkur annarra\u00fej\u00f3\u00f0a, me\u00f0 galdri og k\u00fanst. Hannhef\u00f0i ekki \u00feurft a\u00f0 n\u00fdta neitt t\u00falk unarkerfi, flj\u00fagandi f\u00e6r sem hann var \u00ed h\u00f6fu\u00f0tungum \u00e1lfunnar: fr\u00f6nsku, sp\u00e6nsku, \u00fe\u00fdsku og \u00edt\u00f6lsku (Gu\u00f0r\u00fan d\u00f3ttir hans hef\u00f0i kannski \u00feurft a\u00f0 hj\u00e1lpa upp \u00e1 r\u00fassneskuna). S\u00e9rfr\u00f3\u00f0ur um al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g og r\u00e9tt; lifandi alfr\u00e6\u00f0ib\u00f3k um s\u00f6gu og menningu, hugsunarh\u00e1tt, hugsj\u00f3nir, hagsmuni og hindurvitni \u00feeirra \u00fej\u00f3\u00f0a, sem h\u00e9r \u00e1ttu fulltr\u00faa vi\u00f0bor\u00f0i\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n\n\n<p>Menntunar sinnar vegna og hugsj\u00f3na var Finnbogi R\u00fatur Evr\u00f3pusinni, \u00ed bestu merkingu \u00feess or\u00f0s. Hann nam fr\u00e6\u00f0i s\u00edn \u00ed Par\u00eds, Berl\u00edn, Genf og R\u00f3m vi\u00f0 sk\u00f3la, sem var al\u00fej\u00f3\u00f0leg stofnun &#8211; rekinn af \u00dej\u00f3\u00f0abandalaginu gamla. L\u00edfssko\u00f0un hans var \u00ferauthugsu\u00f0 og p\u00f3lit\u00edskur vilji hans hertur \u00ed eldi einhvers mesta mannraunat\u00edmabils \u00ed s\u00f6gu Evr\u00f3pu. Hugsj\u00f3n hans var al\u00fej\u00f3\u00f0legt \u00f6ryggis- og fri\u00f0arg\u00e6slu kerfi, \u00fear sem \u00f6fl mannvits og mannr\u00e9ttinda fengju haldi\u00f0 afturaf tort\u00edmingar\u00f6flum heimsku og ofst\u00e6kis, sem \u00e6vinlega eru rei\u00f0ub\u00fain a\u00f0 hleypa ver\u00f6ldinni \u00ed b\u00e1l og brand af minnsta tilefni.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 var \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 tilefnislausu sem m\u00e9r var\u00f0 hugsa\u00f0 til \u00feessa fj\u00f6lg\u00e1fa\u00f0a og margbrotna fr\u00e6nda m\u00edns um lei\u00f0 og \u00e9g hlusta\u00f0i \u00e1 fulltr\u00faa hinnar n\u00fdju Evr\u00f3pu reifa \u00fdmsa \u00fe\u00e6tti Evr\u00f3puhugsj\u00f3narinnar &#8211; \u00ed n\u00fdrri \u00fatg\u00e1fu. \u00deetta eru spennandi t\u00edmar. F\u00e1menn \u00fej\u00f3\u00f0 eins og okkar \u00fearf n\u00fa sem aldrei fyrr \u00e1 a\u00f0 halda fleiri m\u00f6nnum eins og Finnboga R\u00fat Valdimarssyni, til \u00feess a\u00f0 sj\u00e1 f\u00f3tum s\u00ednum forr\u00e1\u00f0 \u00ed samskiptumvi\u00f0 hi\u00f0 r\u00edsandi Evr\u00f3pust\u00f3rveldi. Og til \u00feess a\u00f0 nema st\u00f3ru dr\u00e6ttina \u00ed \u00feeirri n\u00fdju heimsmynd, sem sm\u00e1msaman er a\u00f0 ver\u00f0a til fyrir augum okkar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deversagnirnar \u00ed l\u00edfi og starfi Finnboga R\u00fats hlj\u00f3ta a\u00f0 hafa rekist harkalega \u00e1, \u00e1 stundum: s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0am\u00e1lum, sem ger\u00f0ist tribunus populus f\u00e1t\u00e6ks f\u00f3lks \u00ed berangri K\u00f3pavogs; hinn r\u00f3tt\u00e6ki vinstrisinni sem fyrirleit komm\u00fanista og alla \u00feeirra f\u00f3lsku og ford\u00e6\u00f0uskap; hinn margr\u00e6\u00f0i menntama\u00f0ur og einfari, sem ger\u00f0ist mesti kosningasigurvegari l\u00fd\u00f0veldiss\u00f6g unnar og naut einstakrar l\u00fd\u00f0hylli al\u00fe\u00fd\u00f0uf\u00f3lks. Klass\u00edker, sem ger\u00f0ist byltingarma\u00f0ur \u00ed bla\u00f0amennsku og \u00e1r\u00f3\u00f0urst\u00e6kni. H\u00e6fileikarnir voru svo miklir og margv\u00edslegir a\u00f0 \u00fea\u00f0 var ekki einfalt m\u00e1l, til hvers \u00e6ttia\u00f0 nota \u00fe\u00e1. Og \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 fella \u00fe\u00e1 \u00ed einn farveg \u00fear sem \u00feeir g\u00e6tu streymt fram \u00ed fri\u00f0s\u00e6ld og lygnu.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0 loknu funda\u00ferasi \u00ed Osl\u00f3, Kaupmannah\u00f6fn, Brussel og Strasbourg, t\u00f3kum vi\u00f0 Brynd\u00eds n\u00e6turlest til M\u00edlan\u00f3 og eyddum \u00feremur d\u00f6gum \u00ed litlu mi\u00f0alda\u00feorpi \u00e1 \u00edt\u00f6lsku strandlengjunni skammt fr\u00e1 Gen\u00faa. Einnig \u00feetta umhverfi vakti upp minningar um fr\u00e6nda minn. \u00c1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um eyddi hann m\u00f6rgum sumrum \u00e1 n\u00e1ms\u00e1runum, vi\u00f0 \u00fer\u00f6ngan kost en fullur af l\u00edfs\u00feorsta og fr\u00f3\u00f0leiksf\u00fdsn. Saga Evr\u00f3pu ver\u00f0ur hvergi betur skilin en fr\u00e1 mi\u00f0punkti marka\u00f0storgsins \u00ed mi\u00f0alda\u00feorpi vi\u00f0 Mi\u00f0jar\u00f0arhafi\u00f0. &#8220;The Glory that was Greece and the Grandeur that was Rome&#8221; &#8211; af \u00feeirri r\u00f3t er \u00fea\u00f0 allt saman upprunni\u00f0. Af \u00feessum sl\u00f3\u00f0um sneri hann ungur heim, brenndur af su\u00f0r\u00e6nni s\u00f3l, framandlegur \u00ed hugsun og h\u00e1ttum, en r\u00e1\u00f0inn \u00ed a\u00f0 leggjafram sinn skerf \u00ed l\u00edfsbar\u00e1ttu \u00feess \u00fatkj\u00e1lkaf\u00f3lks, sem \u00f3l hann.<\/p>\n\n\n\n<p>Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkurinn og vinstrihreyfingin \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 Finnboga R\u00fat miki\u00f0 upp a\u00f0 unna. \u00dea\u00f0 var J\u00f3n Baldvinsson sem kvaddi Finnboga R\u00fat ungan heim til starfa \u00ed \u00fe\u00e1gu Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins og verkal\u00fd\u00f0shreyfingarinnar. Finnbogi R\u00fatur ger\u00f0i Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0i\u00f0 a\u00f0 st\u00f3rveldi \u00e1 einni n\u00f3ttu. Hann ruddi brautina fyrir mesta kosningasigur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins fyrr og s\u00ed\u00f0ar og \u00fear me\u00f0 fyrir r\u00edkisstj\u00f3rn hinna vinnandi st\u00e9tta, sem vann st\u00f3r afrek vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e9tta al\u00fe\u00fd\u00f0u manna l\u00edfsbar\u00e1ttuna \u00e1 t\u00edmum heimskreppu og \u00ed a\u00f0draganda heimsstyrjaldar. S\u00ed\u00f0an skildi lei\u00f0ir, en m\u00e1lsta\u00f0urinn var hinn sami: \u00dej\u00f3\u00f0f\u00e9lag jafna\u00f0arstefnu, mannr\u00e9ttinda og mann\u00fa\u00f0ar. \u00deeim m\u00e1lsta\u00f0 \u00fej\u00f3num vi\u00f0 enn. Og senn liggja allar lei\u00f0ir til R\u00f3mar \u00e6sku hugsj\u00f3narinnar \u00e1 n\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrir h\u00f6nd Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins flyt \u00e9g ekkju Finnboga R\u00fats, Huldu Jakobsd\u00f3ttur, vinum hans, afkomendum og a\u00f0d\u00e1endum fj\u00f6lm\u00f6rgum d\u00fdpstu sam\u00fa\u00f0arkve\u00f0jur.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00f3n Baldvin Hannibalsson,<\/p>\n\n\n\n<p>forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Minning: Finnbogi R\u00fatur Valdimarsson bankastj\u00f3ri Andl\u00e1tsfregn Finnboga R\u00fats f\u00f6\u00f0urbr\u00f3\u00f0ur m\u00edns barst m\u00e9r \u00ed \u00feann mund sem utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herrar V-Evr\u00f3pur\u00edkja settust \u00e1 r\u00f6kst\u00f3la \u00ed h\u00f6ll Evr\u00f3pubandalagsins \u00ed Brussel &#8211; \u00ed salarkynnum sem \u00feeir kenna vi\u00f0 Karlamagn\u00fas. M\u00e9r var hugsa\u00f0 til fr\u00e6nda m\u00edns um lei\u00f0 og \u00e9g lag\u00f0i hlustir vi\u00f0 or\u00f0r\u00e6\u00f0u starfsbr\u00e6\u00f0ra minna, \u00ed \u00feessari n\u00fdju h\u00f6fu\u00f0borg g\u00f6mlu &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3219\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Minning: Finnbogi R\u00fatur Valdimarsson bankastj\u00f3ri&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-3219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3219"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3221,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3219\/revisions\/3221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}