{"id":3280,"date":"2024-09-10T13:30:02","date_gmt":"2024-09-10T13:30:02","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3280"},"modified":"2024-09-10T13:32:57","modified_gmt":"2024-09-10T13:32:57","slug":"ees-30-ara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3280","title":{"rendered":"EES 30 \u00e1ra"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>&nbsp;52 MILLJAR\u00d0AR\/\u00c1RI X 30 \u00c1R=EES<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>EES er 30 \u00e1ra \u00ed \u00e1r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Milljar\u00f0arnir \u00ed fyrirs\u00f6gninni eru ni\u00f0ursta\u00f0a \u00fe\u00fdskrar ranns\u00f3knarstofnunar \u00e1 \u00fev\u00ed, hva\u00f0 EE-samningurinn hafi reynst vera \u00cdslendingum mikil b\u00fab\u00f3t \u00e1 \u00feessum 30 \u00e1rum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Og H\u00e1sk\u00f3li \u00cdslands<\/strong> taldi \u00feetta n\u00e6gilegt tilefni til a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00ed part\u00fd, afm\u00e6lisbarninu til hei\u00f0urs. \u00dea\u00f0 var vel til fundi\u00f0. \u00de\u00f3 ekki v\u00e6ri nema vegna \u00feess a\u00f0 \u00e6tla m\u00e1, a\u00f0 meira en helmingur n\u00falifandi \u00cdslendinga muni ekki \u00fea\u00f0 \u00cdsland, sem einu sinni var \u2013 fyrir EES. Og \u00feakkarvert, a\u00f0 h\u00e1sk\u00f3linn leita\u00f0i til hins virta \u00e1litsgjafa Morgunbla\u00f0sins, Bj\u00f6rns Bjarnasonar, fv. r\u00e1\u00f0herra, til a\u00f0 hressa upp \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0arminni\u00f0. Og hann f\u00e9kk m.a.s. einn fyrrverandi fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra \u00cdtal\u00edu \u2013 og \u00fea\u00f0 er n\u00f3g til af \u00feeim \u2013 \u00ed li\u00f0 me\u00f0 s\u00e9r. Og tv\u00e6r konur \u2013 a\u00f0ra norska \u2013 sem vonandi h\u00f6f\u00f0u b\u00e1\u00f0ar n\u00e1\u00f0 l\u00f6galdri, \u00feegar EES leit dagsins lj\u00f3s. Norska, \u00fe\u00f3 ekki v\u00e6ri nema vegna \u00feess, a\u00f0 Nor\u00f0menn borga reikninginn a\u00f0 mestu.<\/p>\n\n<!-- \/wp:post-content -->\n<!-- wp:more {\"customText\":\"Lesa meira\"} -->\n<!--more Lesa meira-->\n<!-- wp:paragraph -->\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>OG EKKI VEITIR AF<\/strong> a\u00f0 hressa upp \u00e1 minni\u00f0. \u00dea\u00f0 eru nefnilega flestir b\u00fanir a\u00f0 gleyma \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00e1 s\u00ednum t\u00edma \u2013 \u00ed al\u00feingiskosningunum 1991, sem snerust n\u00e6r eing\u00f6ngu um EES \u2013 voru eiginlega allir \u00e1 m\u00f3ti EES. Kenndu samninginn jafnvel vi\u00f0 landss\u00f6lu og landr\u00e1\u00f0. M.a.s. hin \u00e1sts\u00e6li forseti \u00cdslands, \u00fe\u00e1verandi, breytti r\u00edkisr\u00e1\u00f0sfundinum, \u00fear sem EES \u00f6\u00f0la\u00f0ist l\u00f6ggildingu, \u00ed eftirmynd af l\u00edkv\u00f6ku vi\u00f0 fl\u00f6ktandi kertalj\u00f3s (sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isins).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>&nbsp;SJ\u00c1LFUR BJ\u00d6RN BJARNASON <\/strong>var \u00fe\u00e1 einn helstitalsma\u00f0ur flokks s\u00edns, Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins, sem var eindregi\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti EES-samningnum. \u00cd sta\u00f0inn vildu \u00feeir bara tv\u00edhli\u00f0a tollasamning til a\u00f0 for\u00f0ast \u00ed\u00feyngjandi skuldbindingar vi\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0.Bj\u00f6rn vi\u00f0urkenndi a\u00f0 v\u00edsu s\u00ed\u00f0ar, a\u00f0 sl\u00edkur tv\u00edhli\u00f0asamningur st\u00e6\u00f0i ekki til bo\u00f0a. \u00deetta hef\u00f0i \u00fev\u00ed bara veri\u00f0 venjulegt kosingabl\u00f6ff.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>EES ER SUMS\u00c9<\/strong> skilgeti\u00f0 afkv\u00e6mi vinstristj\u00f3rnar Steingr\u00edms Hermannssonar (1988-91). \u00dear var Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalag \u00d3lafs Ragnars Gr\u00edmssonar, \u00fe\u00e1 fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra, \u00feri\u00f0ja hj\u00f3l undir vagni. \u00d6ll var samningsger\u00f0in undir verkstj\u00f3rn \u00fe\u00e1verandi utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u2013 nefnilega undirrita\u00f0s \u2013 fr\u00e1 byrjun til enda. Nema hva\u00f0: \u00feegar kom a\u00f0 kosningunum 1991, snerust \u00feeir f\u00e9lagar, Steingr\u00edmur og \u00d3lafur Ragnar, alfari\u00f0 l\u00edka \u00e1 m\u00f3ti \u2013 af \u00f3tta vi\u00f0 fylgistap ella. \u00deeir snerust m.\u00f6.o.&nbsp; gegn sinni eigin r\u00edkisstj\u00f3rn, sem veitti samningsumbo\u00f0i\u00f0.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Steingr\u00edmur kallar \u00feetta \u00ed \u00e6vis\u00f6gu sinni s\u00edn <strong>st\u00e6rstu p\u00f3lit\u00edsku mist\u00f6k.<\/strong> R\u00e9ttilega. Gleymi \u00e9g einhverju? J\u00e1, Kvennalistanum. Hann var au\u00f0vita\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti. \u00de\u00e6r s\u00e1u ekki fyrir, a\u00f0 EES-samingurinn myndi fj\u00f6lga opinberum starfsm\u00f6nnum, \u00fe.e.a.s h\u00e1sk\u00f3lamenntu\u00f0um konum, verulega. Og svo Borgaraflokknum, a\u00f0 brottsendum Albert, sem st\u00f3\u00f0 s\u00edna plikt.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>VISNSTRI STJ\u00d3RNIN<\/strong> lif\u00f0i af \u00feessi fj\u00f6rr\u00e1\u00f0 \u2013 me\u00f0 eins atkv\u00e6\u00f0is \u00feingmeirihluta. Hann hef\u00f0i geta\u00f0 heiti\u00f0 P\u00e1ll fr\u00e1 H\u00f6llust\u00f6\u00f0um e\u00f0a eitthva\u00f0 \u00fea\u00f0an af verra.Og \u00feau voru fleiri. Me\u00f0 framhaldi vinstri stj\u00f3rnarinnar hef\u00f0i EES \u00fev\u00ed veri\u00f0 f\u00f3rna\u00f0 \u00e1 altari heimaalinnar \u00fej\u00f3\u00f0rembu e\u00f0a gr\u00e1mygla\u00f0rar hugmyndafr\u00e6\u00f0i. Alla vega \u2013 \u00e9g \u00e6tla\u00f0i ekki a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00feeirri galdrabrennu. Hva\u00f0 var til r\u00e1\u00f0a? A\u00f0 l\u00e1ta reyna \u00e1 <strong>stefnufestu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins.<\/strong> \u00c9g haf\u00f0i \u00fe\u00e1 \u00feegar reynslu af \u00fev\u00ed, a\u00f0 h\u00fan v\u00e6ri ekki upp \u00e1 marga fiska, \u00feegar \u00e1 reyndi. \u201eHvar er plani\u00f0?\u201c, spyrja ungir sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismenn n\u00fa \u00ed \u00f6ngum s\u00ednum. Ef \u00feeir eru a\u00f0 leita a\u00f0 stefnufestunni, fara \u00feeir enn villir vega. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>\u00c9G BAU\u00d0 N\u00ddKJ\u00d6RNUM <\/strong>formanni Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins st\u00f3l fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, gegn einu skilyr\u00f0i: <strong>EES.<\/strong> K\u00favendi\u00f0 ykkar afst\u00f6\u00f0u og \u00feiggi\u00f0 up\u00f0hef\u00f0ina. \u00dea\u00f0 gekk eftir.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>\u00deess vegna f\u00f6gnum&nbsp; vi\u00f0 30 \u00e1ra afm\u00e6li EES \u00e1 \u00feessu \u00e1ri.<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>\u00deESS VEGNA <\/strong>gat Bj\u00f6rn Bjarnason sagt eftirfarandi \u00ed sk\u00fdrslu um EES samstarfi\u00f0, sem hann ritst\u00fdr\u00f0i af lofsver\u00f0ri vandvirkni \u00e1ri\u00f0 2019. (Tilvitnunin l\u00fdsir ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u \u00fe\u00fdskrar ranns\u00f3knarstofnunar, Bertelsmann Stiftung, \u00e1 efnahags\u00e1hrifum EES fyrir \u00cdsland):<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201e<strong>S\u00e9 liti\u00f0 til heildar\u00e1hrifa \u00e1 \u00cdslandi eru uppreiknu\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 efnahag \u00cdslands 380 millj\u00f3nir evra. S\u00fa tala er fengin me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 reikna \u00fat velfer\u00f0ar\u00e1vinning hvers einstaklings og margfalda me\u00f0 \u00edb\u00faafj\u00f6lda. Er \u00fear&nbsp; um a\u00f0&nbsp; r\u00e6\u00f0a 52 milljar\u00f0a kr\u00f3na \u00e1 \u00e1ri hverju. \u00dea\u00f0 er um 2. 07% af vergri landsframlei\u00f0slu \u00cdslands\u201c.<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>52 milljar\u00f0ar kr\u00f3na<\/strong> \u00e1 \u00e1ri \u00ed 30 \u00e1r = 1.560 milljar\u00f0ar \u00e1 30 \u00e1rum. \u00dea\u00f0 munar um minna. Heimamarka\u00f0ur okkar st\u00e6kka\u00f0i \u00far 300 \u00fe\u00fasundum \u00ed 500 millj\u00f3nir manna. Langvarandi kreppu (1988-94) me\u00f0 atvinnuleysi og landfl\u00f3tta var sn\u00fai\u00f0 \u00ed langvarandi vaxtarskei\u00f0. EES reyndist vera lyftist\u00f6ng fyrir <strong>n\u00fdsk\u00f6punarfyrirt\u00e6ki,<\/strong> sem eiga tilveru s\u00edna algerlega undir hindrunarlausum a\u00f0gangi a\u00f0 erlendum m\u00f6rku\u00f0um. Fj\u00f6ldi fyrirt\u00e6kja \u00ed uppl\u00fdsingat\u00e6kni, s\u00e9rfr\u00e6\u00f0i\u00fej\u00f3nustu, lyfjaframlei\u00f0slu og fer\u00f0amannai\u00f0na\u00f0i bl\u00f3mstru\u00f0u. \u00cdsland var \u00e1 hra\u00f0ri lei\u00f0 inn \u00ed n\u00fat\u00edmann. Gefum <strong>Her\u00f0i Arnarsyni<\/strong>, \u00fe\u00e1verandi forstj\u00f3ra Marels en n\u00fa Landsvirkjunar, lokaor\u00f0in:<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u201e<em>\u00c9g held \u00ed raun og veru, a\u00f0 fyrirt\u00e6ki eins og Marel og \u00d6ssur hef\u00f0u <strong>ekki or\u00f0i\u00f0 til <\/strong>\u00ed \u00feeirri mynd,sem \u00feau eru, hef\u00f0um vi\u00f0 ekki or\u00f0i\u00f0 a\u00f0ilar a\u00f0 evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu&#8230;\u201c<\/em>(Vi\u00f0skiptabla\u00f0i\u00f0 \u00ed apr\u00edl 2019)<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u00deetta er tr\u00faver\u00f0ugur vitnisbur\u00f0ur um 30 \u00e1ra reynslu af EES. \u00cd upphafi voru flestir <em>\u00e1 m\u00f3ti,<\/em> l\u00edka \u00feeir sem vilja n\u00fa (n\u00e6stum) allir \u201e<em>\u00fe\u00e1 Lilju kve\u00f0i\u00f0 hafa<\/em>\u201c.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>(H\u00f6fundur var p\u00f3lit\u00edskur verkstj\u00f3ri EES-samningsins \u00ed tveimur r\u00edkisstj\u00f3rnum (1988-1995). Honum var ekki bo\u00f0i\u00f0 a\u00f0 mi\u00f0la \u00feeirri reynslu \u00e1 30 \u00e1ra- afm\u00e6li EES \u00ed H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands).<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph --><!-- \/wp:paragraph -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;52 MILLJAR\u00d0AR\/\u00c1RI X 30 \u00c1R=EES EES er 30 \u00e1ra \u00ed \u00e1r. Milljar\u00f0arnir \u00ed fyrirs\u00f6gninni eru ni\u00f0ursta\u00f0a \u00fe\u00fdskrar ranns\u00f3knarstofnunar \u00e1 \u00fev\u00ed, hva\u00f0 EE-samningurinn hafi reynst vera \u00cdslendingum mikil b\u00fab\u00f3t \u00e1 \u00feessum 30 \u00e1rum. Og H\u00e1sk\u00f3li \u00cdslands taldi \u00feetta n\u00e6gilegt tilefni til a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00ed part\u00fd, afm\u00e6lisbarninu til hei\u00f0urs. \u00dea\u00f0 var vel til fundi\u00f0. \u00de\u00f3 ekki v\u00e6ri &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3280\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;EES 30 \u00e1ra&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-3280","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3280"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3282,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3280\/revisions\/3282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}