{"id":3314,"date":"2025-02-10T07:08:15","date_gmt":"2025-02-10T07:08:15","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3314"},"modified":"2025-03-10T14:26:49","modified_gmt":"2025-03-10T14:26:49","slug":"gakktu-tha-skrefi-framar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3314","title":{"rendered":"\u201eGakktu \u00fe\u00e1 skrefi framar\u201c"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201eTv\u00e6r pl\u00e1gur hafa ri\u00f0i\u00f0 yfir \u00feetta land. Helv\u00edtis minkurinn \u2013 og helv\u00edtis komm\u00fanisminn\u201c.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta voru fyrstu or\u00f0in sem Ellert gamli, sk\u00fatuskiptstj\u00f3ri \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld, beindi til m\u00edn, \u00feegar \u00e9g var leiddur fyrir \u00e6ttarh\u00f6f\u00f0ingjann \u00ed fyrsta sinn. \u00dea\u00f0 var haft fyrir satt, a\u00f0 hann v\u00e6ri svo forhertur \u00edhaldsma\u00f0ur, a\u00f0 vi\u00f0 eldh\u00fasdag fr\u00e1 Al\u00feingi \u00feagga\u00f0i hann ni\u00f0ur \u00ed \u00f6llum \u00f6\u00f0rum en \u00d3lafi Thors. Ellert m\u00e1gur minn \u2013 elsti br\u00f3\u00f0ir Brynd\u00edsar \u2013 bar nafn \u00e6ttarh\u00f6f\u00f0ingjans, afa s\u00edns.<\/p>\n\n\n\n<p>Ellert var atgervisma\u00f0ur r\u00e9tt eins og afi. Hann feta\u00f0i snemma \u00ed f\u00f3tspor f\u00f6\u00f0ur s\u00edns og var\u00f0 fr\u00e6knasti knattspyrnuma\u00f0ur \u00ed r\u00f6\u00f0um samt\u00edmamanna sinna. Hann ger\u00f0i gar\u00f0inn fr\u00e6gan me\u00f0 gullaldarli\u00f0i KR.<\/p>\n\n\n\n<p>KR var hans&nbsp;<em>alma mater,<\/em>&nbsp;uppeldisst\u00f6\u00f0, \u00fej\u00e1lfunarb\u00fa\u00f0ir og f\u00f3tg\u00f6nguli\u00f0, \u00feegar \u00e1 reyndi (\u00ed pr\u00f3fkj\u00f6rum) s\u00ed\u00f0ar \u00e1 l\u00edfslei\u00f0inni. \u00dea\u00f0an l\u00e1 grei\u00f0 framabraut gegnum Heimdall, S.u.S, lagadeildina og inn \u00e1 Al\u00feingi, \u00fear sem hann t\u00f3k s\u00e6ti yngstur \u00fe\u00e1verandi \u00feingmanna. Til er mynd af honum og Hannibal \u2013 \u00feeim yngsta og \u00feeim elsta \u00e1 \u00feingi. Lei\u00f0in framundan virtist bein og brei\u00f0 til \u00e1hrifa og valda.<\/p>\n\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n<p>\u00deetta er s\u00fa mynd sem blasti vi\u00f0 samt\u00edmam\u00f6nnum. En \u00fear me\u00f0 er bara h\u00e1lf sagan s\u00f6g\u00f0. M\u00f3\u00f0ur\u00e6tt Ellerts, forfe\u00f0ur og \u2013 m\u00e6\u00f0ur Ald\u00edsar \u00deorbjargar (tengdam\u00f3\u00f0ur minnar) er af \u00f6\u00f0rum mei\u00f0i sprotti\u00f0. Margr\u00e9t og Brynj\u00f3lfur, amma og afi Ellerts \u00ed m\u00f3\u00f0ur\u00e6tt, voru \u00ed h\u00f3pi \u00feeirra sem yfirg\u00e1fu sveitina og festu r\u00e1\u00f0 sitt \u00ed Reykjav\u00edk innan um \u201eGrimsby-l\u00fd\u00f0inn\u201c, eins og J\u00f3nas fr\u00e1 Hriflu uppnefndi \u00f6reigal\u00fd\u00f0inn \u00ed sj\u00e1var\u00feorpum \u00cdslands. Frumherjana, sem b\u00e1ru \u00cdsland \u00e1 her\u00f0um s\u00e9r inn \u00ed n\u00fat\u00edmann.<\/p>\n\n\n\n<p>Brynj\u00f3lfur og synir hans voru me\u00f0al \u00feeirra sem m\u00f6nnu\u00f0u togaraflotann. Fj\u00f6lskyldur \u00feeirra bjuggu \u00ed saggakj\u00f6llurum e\u00f0a uppi \u00e1 hanabj\u00e1lkum r\u00edsandi h\u00f6fu\u00f0borgar. \u00dea\u00f0 brann ofan af \u00feeim tvisvar. \u00deau lylktu li\u00f0i me\u00f0 \u00feeim sem b\u00f6r\u00f0ust fyrir v\u00f6kul\u00f6gum, samningsr\u00e9tti vinnandi f\u00f3lks um kaup og kj\u00f6r, fyrir verkamannab\u00fast\u00f6\u00f0um og atvinnuleysistryggingum \u00e1 kreppu\u00e1rum. Allt var \u00feetta gegn \u00edhaldinu.<\/p>\n\n\n\n<p>Synirnir voru fremstir \u00ed flokki \u00feeirra sem bygg\u00f0u Al\u00fe\u00fd\u00f0uh\u00fasi\u00f0 \u00ed Reykjav\u00edk \u00ed sj\u00e1lfbo\u00f0avinnu \u2013 r\u00e9tt fyrir ofan gamla stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sh\u00fasi\u00f0. Einn sonurinn var um skei\u00f0 b\u00e6jarstj\u00f3ri \u00ed rau\u00f0a b\u00e6num okkar \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i. Tengdam\u00f3\u00f0ir m\u00edn \u00e1tti lj\u00fafar bernskuminningar fr\u00e1 heitum sumrum rau\u00f0a b\u00e6jarins.<\/p>\n\n\n\n<p>En svo rei\u00f0 st\u00f3ra \u00e1falli\u00f0 yfir. Synirnir, \u00d3lafur og Magn\u00fas, f\u00f3rust \u00ed bl\u00f3ma l\u00edfs me\u00f0 Leifi Heppna \u00ed Halave\u00f0rinu mikla 1925. Alla daga s\u00ed\u00f0an skipa myndir \u00feeirra hei\u00f0urssess \u00ed h\u00fasakynnum \u2013 og \u00ed l\u00edfi \u2013 fj\u00f6lskyldu \u00feeirra.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 var st\u00f3r stund \u00ed l\u00edfi \u00f6mmu Margr\u00e9tar og Brynj\u00f3lfs \u00feegar \u00feau loksins fluttu inn \u00ed bjarta og n\u00fat\u00edmalega \u00edb\u00fa\u00f0 \u00ed verkamannab\u00fast\u00f6\u00f0unum \u00ed Holtunum. Allt \u00feeirra \u00ferotlausa strit, dugna\u00f0ur, \u00fatsj\u00f3narsemi og f\u00f3rnf\u00fdsi, bar loksins \u00e1rangur. \u00deau fengu ver\u00f0skulda\u00f0a umbun erfi\u00f0is s\u00edns.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar vi\u00f0 Brynd\u00eds byrju\u00f0um b\u00faskap saman, a\u00f0 loknu n\u00e1mi \u00ed \u00fatl\u00f6ndum, bj\u00f3 amma Margr\u00e9t hj\u00e1 okkur einn vetur. \u00dea\u00f0 f\u00f3r ekki fram hj\u00e1 m\u00e9r, a\u00f0 h\u00fan haf\u00f0i myndir uppi \u00e1 vegg af tveimur m\u00f6nnum: Haraldi N\u00edelssyni, tr\u00famanni og sp\u00edritista. Og \u00d3lafi Fri\u00f0rikssyni, frumherja jafna\u00f0arstefnu \u00e1 \u00cdslandi. \u00deegar \u00e9g spur\u00f0i hana hvers vegna, svara\u00f0i h\u00fan: \u201eHarald, vegna \u00feess a\u00f0 hann opna\u00f0i m\u00e9r landam\u00e6ri l\u00edfs og dau\u00f0a, \u00fear sem \u00e9g gat aftur n\u00e1\u00f0 jar\u00f0sambandi vi\u00f0 burtkalla\u00f0a syni m\u00edna. \u00d3laf, vegna \u00feess a\u00f0 hann var upptendra\u00f0ur bar\u00e1ttuma\u00f0ur fyrir betra l\u00edfi okkar h\u00e9r \u00e1 \u00feessari j\u00f6r\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta er s\u00fa arfleif\u00f0 Ellerts og Brynd\u00edsar og fj\u00f6lskyldu \u00feeirra, sem f\u00e1ir \u00feekkja til e\u00f0a vita af. Me\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed huga kom m\u00e9r ekki \u00e1 \u00f3vart, a\u00f0 Ellert skyldi \u00feegar \u00e1 reyndi hafa or\u00f0i\u00f0 vi\u00f0skila vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sem leiddu Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn \u00e1 hans t\u00ed\u00f0. \u00dea\u00f0 kom \u00ed lj\u00f3s, eftir a\u00f0 hann skila\u00f0i \u00feeim \u00feings\u00e6tinu, sem hann haf\u00f0i unni\u00f0 me\u00f0 gl\u00e6sibrag og h\u00f3f ritstj\u00f3rnarferil sinn \u00e1 V\u00edsi-DV. \u00dea\u00f0 var enginn \u00edhaldsma\u00f0ur, sem \u00fear st\u00fdr\u00f0i penna. Ritstj\u00f3rinn var meira \u00ed m\u00f3\u00f0ur\u00e6ttina.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0 lokum \u00feetta: \u00deegar l\u00f6greglan \u00ed Reykjav\u00edk r\u00e9\u00f0st inn \u00e1 heimili \u00d3lafs Fri\u00f0rikssonar, til a\u00f0 fjarl\u00e6gja \u00fea\u00f0an r\u00fassneskan gy\u00f0ingadreng, sem \u00d3lafur haf\u00f0i teki\u00f0 a\u00f0 s\u00e9r, br\u00e1st al\u00fe\u00fd\u00f0a manna vi\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sl\u00e1 skjaldborg um heimili \u00d3lafs. \u00deau v\u00f6rnu\u00f0u l\u00f6greglunni inng\u00f6ngu. Me\u00f0al \u00feeirra var sonur Margr\u00e9tar, m\u00f3\u00f0urbr\u00f3\u00f0ir Ellerts. Vi\u00f0 yfirheyrslur s\u00ed\u00f0ar, spur\u00f0i l\u00f6greglan hann:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVissi m\u00f3\u00f0ir \u00fe\u00edn af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00fa gekkst \u00ed li\u00f0 me\u00f0 \u00feessum \u00f3eir\u00f0arseggjum?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Svari\u00f0 var: \u201eH\u00fan mamma \u2013 h\u00fan sendi mig\u201c.<\/p>\n\n\n\n<p>Svari\u00f0 minnir \u00e1 fleyg or\u00f0 Spartverskrar m\u00f3\u00f0ur, \u00feegar sonur hennar kvarta\u00f0i undan vopnum s\u00ednum og verjum \u00ed str\u00ed\u00f0inu vi\u00f0 A\u00feenu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEf sver\u00f0 \u00feitt er stutt, gakktu \u00fe\u00e1 feti framar\u201c.<\/p>\n\n\n\n<p>Ellert B. Schram var atgervisma\u00f0ur, sem gekk feti framar. Blessu\u00f0 s\u00e9 minning hans.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eTv\u00e6r pl\u00e1gur hafa ri\u00f0i\u00f0 yfir \u00feetta land. Helv\u00edtis minkurinn \u2013 og helv\u00edtis komm\u00fanisminn\u201c. \u00deetta voru fyrstu or\u00f0in sem Ellert gamli, sk\u00fatuskiptstj\u00f3ri \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld, beindi til m\u00edn, \u00feegar \u00e9g var leiddur fyrir \u00e6ttarh\u00f6f\u00f0ingjann \u00ed fyrsta sinn. \u00dea\u00f0 var haft fyrir satt, a\u00f0 hann v\u00e6ri svo forhertur \u00edhaldsma\u00f0ur, a\u00f0 vi\u00f0 eldh\u00fasdag fr\u00e1 Al\u00feingi \u00feagga\u00f0i hann ni\u00f0ur &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3314\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;\u201eGakktu \u00fe\u00e1 skrefi framar\u201c&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,5],"tags":[],"class_list":["post-3314","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-minningagreinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3314"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3324,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3314\/revisions\/3324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}