{"id":3361,"date":"2026-03-15T09:34:44","date_gmt":"2026-03-15T09:34:44","guid":{"rendered":"https:\/\/jbh.is\/?p=3361"},"modified":"2026-04-13T09:53:01","modified_gmt":"2026-04-13T09:53:01","slug":"arfleid-davids","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jbh.is\/?p=3361","title":{"rendered":"Arflei\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s"},"content":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 flokkast undir h\u00f3tfyndni a\u00f0 lei\u00f0ir okkar Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar l\u00e1gu \u00f3v\u00e6nt saman \u2013 allt \u00fat af tengslum \u00cdslands vi\u00f0 Evr\u00f3pu. \u00c9g \u00feekkti hann bara af afspurn. Brynd\u00eds tala\u00f0i um listr\u00e6n til\u00ferif \u00ed Bubba k\u00f3ngi \u00e1 Herran\u00f3tt MR. Sj\u00e1lfur haf\u00f0i \u00e9g l\u00famskt gaman af gr\u00e1glettni \u00feeirra Matthildunga. Sums\u00e9: Ma\u00f0urinn var sag\u00f0ur skj\u00f3tur til \u00e1kvar\u00f0ana og a\u00f0 hann hef\u00f0i h\u00famorinn \u00ed lagi.<\/p>\n<p>\u00dear a\u00f0 auki haf\u00f0i \u00e9g spurnir af \u00fev\u00ed, a\u00f0 sem forma\u00f0ur framt\u00ed\u00f0arnefndar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins hef\u00f0i hann bo\u00f0a\u00f0 a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 Evr\u00f3pusambandinu (\u00ed framt\u00ed\u00f0inni). \u00dea\u00f0 var g\u00f3\u00f0s viti, \u00fe\u00f3tt flokkur hans hef\u00f0i \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u, l\u00fdst andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 EES-samninginn, r\u00e9tt eins og Kvennalistinn.<\/p>\n<p>Vori\u00f0 1991 voru Al\u00feingiskosningar. \u00c9g haf\u00f0i \u00fe\u00e1 sem utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra vinstri stj\u00f3rnarinnar (1988-91) loki\u00f0 efnislega vi\u00f0 EES-samninginn me\u00f0 hinum EFTA r\u00edkjunum, um a\u00f0ild okkar a\u00f0 innri marka\u00f0i Evr\u00f3pusambandsins. Kosningarnar sn\u00e9rust um f\u00e1tt anna\u00f0. \u00c1 dau\u00f0a m\u00ednum gat \u00e9g \u00e1tt von en ekki \u00fev\u00ed a\u00f0 samstarfsmenn m\u00ednir, \u00feeir Steingr\u00edmur og \u00d3lafur Ragnar, hlypust undan merkjum og fyndu n\u00fa samningnum, sem vi\u00f0 b\u00e1rum sameiginlega \u00e1byrg\u00f0 \u00e1, allt til for\u00e1ttu.<\/p>\n\n<!--more Lesa meira-->\n\n<p><b>Allt af misr\u00e1\u00f0inni kj\u00f3sendahr\u00e6\u00f0slu<\/b><\/p>\n<p>Vinstri stj\u00f3rnin h\u00e9lt velli me\u00f0 eins \u00feingmanns meirihluta. \u00c9g vissi sem var, a\u00f0 EES-samningurinn marka\u00f0i t\u00edmam\u00f3t; hann yr\u00f0i lyftist\u00f6ng framfara \u2013 og fj\u00f6lbreyttara atvinnul\u00edfs \u2013 \u00e1 komandi \u00e1rum, eins og reynslan hefur sta\u00f0fest. \u00c9g var sta\u00f0r\u00e1\u00f0inn \u00ed a\u00f0 gera allt sem \u00ed m\u00ednu valdi st\u00e6\u00f0i til a\u00f0 tryggja samningnum framgang.<\/p>\n<p>Eftir kosningar vildu samstarfsflokkarnir halda stj\u00f3rnarsamstarfinu \u00e1fram, eins og ekkert hef\u00f0i \u00ed skorist. Bu\u00f0u m\u00e9r m.a.s. fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herrast\u00f3linn sem d\u00fasu. \u00dea\u00f0 t\u00f3k mig dagsstund a\u00f0 ganga \u00far skugga um a\u00f0 \u00feeir g\u00e6tu ekki tryggt \u00feingmeirihluta fyrir samningnum \u2013 \u00fer\u00e1tt fyrir f\u00f6gur fyrirheit. \u00c9g af\u00feakka\u00f0i \u00fev\u00ed pent hnossi\u00f0 \u2013 og sn\u00e9ri m\u00e9r a\u00f0 formanni framt\u00ed\u00f0arnefndar Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0iflokksins, sem var \u00fe\u00e1 n\u00fdkj\u00f6rinn forma\u00f0ur Flokksins.<\/p>\n<p><b>V\u00e6ri hann tilb\u00fainn til a\u00f0 skipta um stefnu fyrir st\u00f3l?<\/b><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var fastm\u00e6lum bundi\u00f0 \u00ed okkar fyrsta samtali. \u00dea\u00f0 t\u00f3k svo aftur dagsstund \u00fati \u00ed Vi\u00f0ey a\u00f0 kl\u00e1ra stj\u00f3rnars\u00e1ttm\u00e1lann, enda var \u00e9g me\u00f0 hann tilb\u00fainn \u00ed vasanum. \u00deetta gekk svo hratt fyrir sig a\u00f0 vi\u00f0 gleymdum alveg a\u00f0 spyrjast fyrir um umbo\u00f0 fr\u00e1 Bessast\u00f6\u00f0um! Samningurinn var sam\u00feykktur \u00e1 Al\u00feingi \u00cdslendinga \u00e1ri\u00f0 1993 (\u00e1 89 \u00e1ra afm\u00e6li Hannibals) me\u00f0 33 atkv\u00e6\u00f0um gegn 23 \u2013 7 s\u00e1tu hj\u00e1 (\u00fe.\u00e1.m. Halld\u00f3r \u00c1sgr\u00edmsson og hans menn).<\/p>\n<p>Eftir stendur \u00feetta: Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnar Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar ver\u00f0ur a\u00f0 g\u00f3\u00f0u geti\u00f0 \u00ed \u00cdslandss\u00f6gunni \u2013\u00a0<b>vegna EES-samningsins<\/b>\u00a0\u2013\u00a0<b>enda vilja n\u00fa (n\u00e6stum) allir \u00fe\u00e1 Lilju kve\u00f0i\u00f0 hafa.<\/b><\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0an hafa margir misjafnlega-g\u00f3\u00f0vilja\u00f0ir menn gefi\u00f0 m\u00e9r a\u00f0 s\u00f6k a\u00f0 bera \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 (of l\u00f6ngum) valdaferli Dav\u00ed\u00f0s og Eimrei\u00f0arh\u00f3psins, sem vi\u00f0 \u00f6ll vitum hvernig enda\u00f0i \u2013 of m\u00f6rg af s\u00e1rri reynslu. \u00c9g v\u00edsa \u00f6llum sl\u00edkum brigslyr\u00f0um til baka, til f\u00f6\u00f0urh\u00fasanna. \u00deetta var sj\u00e1lfskaparv\u00edti \u00feeirra f\u00e9laga, Steingr\u00edms og \u00d3lafs Ragnars.Vi\u00f0 erum a\u00f0 tala um einhver mestu mist\u00f6k vinstri manna \u00e1 li\u00f0inni \u00f6ld, og er \u00fe\u00f3 af n\u00f3gu a\u00f0 taka. Steingr\u00edmur vi\u00f0urkennir \u00feetta hispurslaust \u00ed 3. bindi \u00e6vis\u00f6gu sinnar (eftir Dag B. Eggertsson). Hann segir \u201ea\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0\u00a0<b>mist\u00f6k af \u201esinni\u201c h\u00e1lfu<\/b>\u00a0a\u00f0 setja andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 Evr\u00f3pubandalagi\u00f0 \u00e1 oddinn.\u201c (bls.345)<\/p>\n<p>Hv\u00edl\u00edk mist\u00f6k! Hef\u00f0u samstarfsflokkarnir ekki hlaupist brott fr\u00e1 \u00e1byrg\u00f0 sinni \u00e1 EES, hef\u00f0i vinstri stj\u00f3rnin seti\u00f0 \u00e1fram vi\u00f0 v\u00f6ld. \u00deetta var \u00f3venju vel m\u00f6nnu\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rn sem haf\u00f0i n\u00e1\u00f0 \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0um \u00e1rangri. H\u00fan hef\u00f0i noti\u00f0 g\u00f3\u00f0\u00e6risins sem fylgdi \u00ed kj\u00f6lfar EES. A\u00f0 sama skapi hef\u00f0i hinn n\u00fdkj\u00f6rni forma\u00f0ur Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokksins or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta s\u00e9r lei\u00f0ast \u00ed stj\u00f3rnarandst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 s\u00e1ra m\u00e1lefnaf\u00e1t\u00e6kt og daufar undirtektir.<\/p>\n<p><b>Vinstri \u00f6flin hef\u00f0u sameinast en Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkurinn hef\u00f0i sennilega klofna\u00f0 fyrr en ella, m.a. vegna Evr\u00f3pum\u00e1la.<\/b><\/p>\n<p>Eftir a\u00f0 EES-samningurinn var \u00ed h\u00f6fn var erindi Vi\u00f0eyjarstj\u00f3rnarinnar eiginlega loki\u00f0. St\u00f3r \u00e1greiningsm\u00e1l bi\u00f0u lausnar. \u00c9g er a\u00f0 tala um au\u00f0lindastefnu og au\u00f0lindagj\u00f6ld, bremsu \u00e1 einkavinav\u00e6\u00f0ingar-faraldri frj\u00e1lshyggjutr\u00fabo\u00f0sins og nau\u00f0syn f\u00e9lagslegra lausna \u00e1 h\u00fasn\u00e6\u00f0ismarka\u00f0num, svo d\u00e6mi s\u00e9u nefnd. \u00deetta kalla\u00f0i \u00e1 sameiningu vinstriaflanna \u00ed st\u00f3ran jafna\u00f0armannaflokk me\u00f0 \u00f6fluga verkal\u00fd\u00f0shreyfingu a\u00f0 baki. Sums\u00e9:\u00a0<b>Norr\u00e6na<\/b><b>m\u00f3deli\u00f0 gegn eftir\u00f6pun \u00e1 amer\u00edskum kap\u00edtalisma.<\/b><\/p>\n<p>\u00c1\u00f0ur en \u00e1 \u00feetta m\u00e6tti reyna fann heil\u00f6g J\u00f3hanna hj\u00e1 s\u00e9r \u00fe\u00f6rf til a\u00f0 klj\u00fafa Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkinn r\u00e9tt einu sinni enn, \u00ed nafni einhvers, sem h\u00fan kalla\u00f0i \u201e\u00dej\u00f3\u00f0vaka\u201c. M\u00e9r var lj\u00f3st a\u00f0 \u00fear me\u00f0 hef\u00f0i \u00e9g enga samningsst\u00f6\u00f0u til sj\u00f3rnarmyndunarvi\u00f0r\u00e6\u00f0na. \u00c9g naut m\u00edn a\u00f0 v\u00edsu \u00ed kosningarbar\u00e1ttunni 1995 sem aldrei fyrr, enda engu a\u00f0 tapa en allt a\u00f0 vinna. \u00dej\u00f3\u00f0vaki s\u00e1 s\u00e9r \u00feann kost v\u00e6nstan a\u00f0 sn\u00faa heim \u00ed \u00feingflokk Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins a\u00f0 kosningum loknum. En \u00fea\u00f0 var of seint til a\u00f0 n\u00fdtast \u00ed taflinu um stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0i\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er svo vi\u00f0eigandi f\u00f3tn\u00f3ta vi\u00f0 \u00feessa fr\u00e1s\u00f6gn a\u00f0 \u00e9g gegndi skyldum m\u00ednum sem utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra \u00feessa daga sem stj\u00f3rnarmyndunarmakki\u00f0 milli Sj\u00e1lst\u00e6\u00f0isflokks og Frams\u00f3knar f\u00f3r fram 1995. \u00cd \u00fev\u00ed f\u00f3lst a\u00f0 vera gestgjafi utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra K\u00edna, Qian Qichen, sem h\u00e9r var \u00ed opinberri heims\u00f3kn. Hann var\u00f0 hreint \u00fat sagt uppnuminn af \u00edslenskri n\u00e1tt\u00faru. Vi\u00f0 vorum a\u00f0 leika okkur \u00e1 snj\u00f3sle\u00f0um upp \u00e1 j\u00f6kli, \u00feegar m\u00e9r barst til eyrna, a\u00f0 Bj\u00f6rn Bjarnason hef\u00f0i seti\u00f0 \u00ed leynilegum stj\u00f3rnarmyndunarvi\u00f0r\u00e6\u00f0um me\u00f0 Halld\u00f3ri \u00c1sgr\u00edmssyni. \u00dea\u00f0 var reyndar fyrir kosningarnar, \u00e1\u00f0ur en r\u00edkisstj\u00f3rnarsamstarfi okkar var sliti\u00f0. \u00dea\u00f0 var r\u00e9ttl\u00e6tt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fear me\u00f0 hef\u00f0u Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ismenn komi\u00f0 fram hefndum fyrir stj\u00f3rnarslit r\u00edkisstj\u00f3rnar \u00deorsteins P\u00e1lssonar, sem ur\u00f0u \u00ed beinni \u00fatsendingu \u00ed sj\u00f3nvarpi hausti\u00f0 1988.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 t\u00f3k svo \u00fej\u00f3\u00f0ina meira en \u00ferj\u00fa kj\u00f6rt\u00edmabil a\u00f0 komast a\u00f0 \u00fev\u00ed fullkeyptu, til hvers \u00fea\u00f0 stj\u00f3rnarsamstarf leiddi:\u00a0<i>\u00deri\u00f0ja st\u00e6rsta \u00fej\u00f3\u00f0argjald\u00ferot fj\u00e1rm\u00e1las\u00f6gunnar<\/i>\u00a0\u2013 hvorki meira n\u00e9 minna. S\u00fa saga er var\u00f0veitt \u00e1 3000 bla\u00f0s\u00ed\u00f0um \u00ed 9 bindum vitringanna \u00feriggja \u00ed Ranns\u00f3knarsk\u00fdrslu \u00feeirra til Al\u00feingis um\u00a0<i>orsakir og \u00e1byrg\u00f0<\/i>\u00a0hrunsins. \u00dea\u00f0 er enn of snemmt \u2013 og of vi\u00f0kv\u00e6mt fyrir marga \u2013 a\u00f0 gera d\u00e6mi\u00f0 upp. \u00dea\u00f0 b\u00ed\u00f0ur enn sagnfr\u00e6\u00f0inga framt\u00ed\u00f0arinnar a\u00f0 kafa til botns \u00ed \u00feeirri s\u00f6gu, eftir a\u00f0 pers\u00f3nur og leikendur, sem \u00fear gegndu a\u00f0alhlutverkum, ver\u00f0a \u00f6ll horfin af sj\u00f3narsvi\u00f0inu.<\/p>\n<p>(<i>H\u00f6fundur var forma\u00f0ur Al\u00fe\u00fd\u00f0uflokksins \u2013 Jafna\u00f0armannaflokks \u00cdslands \u2013 1984 \u2013 1996)<\/i><\/p>\n<p><\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 flokkast undir h\u00f3tfyndni a\u00f0 lei\u00f0ir okkar Dav\u00ed\u00f0s Oddssonar l\u00e1gu \u00f3v\u00e6nt saman \u2013 allt \u00fat af tengslum \u00cdslands vi\u00f0 Evr\u00f3pu. \u00c9g \u00feekkti hann bara af afspurn. Brynd\u00eds tala\u00f0i um listr\u00e6n til\u00ferif \u00ed Bubba k\u00f3ngi \u00e1 Herran\u00f3tt MR. Sj\u00e1lfur haf\u00f0i \u00e9g l\u00famskt gaman af gr\u00e1glettni \u00feeirra Matthildunga. Sums\u00e9: Ma\u00f0urinn var sag\u00f0ur skj\u00f3tur til \u00e1kvar\u00f0ana og &hellip; <a href=\"https:\/\/jbh.is\/?p=3361\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Arflei\u00f0 Dav\u00ed\u00f0s&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-3361","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allar_greinar","category-greinar_og_vidtol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3361"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3375,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361\/revisions\/3375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jbh.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}