Arfleið Davíðs

Það má flokkast undir hótfyndni að leiðir okkar Davíðs Oddssonar lágu óvænt saman – allt út af tengslum Íslands við Evrópu. Ég þekkti hann bara af afspurn. Bryndís talaði um listræn tilþrif í Bubba kóngi á Herranótt MR. Sjálfur hafði ég lúmskt gaman af gráglettni þeirra Matthildunga. Sumsé: Maðurinn var sagður skjótur til ákvarðana og að hann hefði húmorinn í lagi.

Þar að auki hafði ég spurnir af því, að sem formaður framtíðarnefndar Sjálfstæðisflokksins hefði hann boðað aðild Íslands að Evrópusambandinu (í framtíðinni). Það var góðs viti, þótt flokkur hans hefði í stjórnarandstöðu, lýst andstöðu við EES-samninginn, rétt eins og Kvennalistinn.

Vorið 1991 voru Alþingiskosningar. Ég hafði þá sem utanríkisráðherra vinstri stjórnarinnar (1988-91) lokið efnislega við EES-samninginn með hinum EFTA ríkjunum, um aðild okkar að innri markaði Evrópusambandsins. Kosningarnar snérust um fátt annað. Á dauða mínum gat ég átt von en ekki því að samstarfsmenn mínir, þeir Steingrímur og Ólafur Ragnar, hlypust undan merkjum og fyndu nú samningnum, sem við bárum sameiginlega ábyrgð á, allt til foráttu.

Lesa meira

35 ára afmæli sjálfstæðisyfirlýsingar Litháa.

Í dag fagna Litháar 35 ára afmæli sjálfstæðisyfirlýsingar þeirra. Og eins og alla tíð síðan (frá ágúst 1991) þakka þeir Jóni Baldvini innilega fyrir. Hann var sá sem þorði og stóð með fólki Eystrasaltsríkjanna gegn ógnarvaldinu í austri.

Við komumst ekki út þetta árið en JBH tók til máls online í þinginu í Vilnius (Seimas) og setti fram þessar hugleiðingar: “Eiga smáríki óhjákvæmilega að leita skjóls undir verndarvæng stórvelda? Geta smáríki, ef þau taka höndum saman, haft áhrif, sem skipta máli? Geta þau jafnvel breytt gangi sögunnar þegar á reynir? Endurheimt sjálfstæði Eystrasaltsþjóða var upphafið að endalokum hinna voldugu Sovétríkja.

JBH vitnaði í fræga ræðu Bush BNA forseta sem hann flutti á þjóðþingi Úkraínu í ágúst 1991, þar sem hann sagði: “Ég skora á Úkraínu að forðast að lenda í gildru öfgafullrar þjóðernisstefnu; ég skora á Úkraínu að halda Sovétríkjunum saman í nafni friðar og stöðugleika”. Þetta var yfirlýst stefna leiðtoga lýðræðisríkja Vesturlanda. Hún hefði hljómað sem heillandi tónlist í eyrum KGB mannsins ef hann hefði verið viðstaddur. Þversögnin er hinsvegar sú, sagði JBH, að hann sem utanríkisráðherra NATO-ríkis vísaði þessu á bug og að stuðningur hans við sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltsþjóða hafði áhrif vegna aðildar Íslands að NATO.. Þannig fengu þessi sjónarmið vikt og áhrif sem skiptu máli.

Þarna voru mættir Landsbergis, leiðtogi sjálfstæðishreyfingarinnar á sínum tíma og síðar forseti, Emanuelis Zingeris, formaður utanríkisnefnda Seimas, og Saudargas, fyrsti utanríkisráðherra sjálfstæðs Litháens. Þarna voru líka núverandi leiðtogar Litháen, sem vísuðu í þessa reynslu um samstöðu smáþjóða um lög og rétt og samninga í samskiptum þjóða, í staðinn fyrir ofbeldi. Menn spurðu margir hverjir, hvað af þessu mætti læra um viðbrögð við fjögurra ára styrjöld rússneska nýlenduveldisins gegn sjálfstæði Úkraínu.

Hér er ræða hans:

RESCUING A PEOPLE

„More often than not, ambitious plans to secure stability, promote democracy and thwart terrorism, resulted instead in strengthening autocracy, aggravating economic misery and inciting violence.“ Lisa Anderson, Foreign Affairs (May-June 1923, p. 166)

The greatest tragedy of our time is, that the victims of a systematic extermination in the past – the Holocaust – have become the perpetrators of a systematic extermination of defenseless people in the present.

Indeed – that is the greatest tragedy of our time.

Read more

AÐ BJARGA ÞJÓÐ

Mánuðum saman og misserum höfum við verið vitni að ólýsanlegum harmleik í beinni útsendingu: Harmleiknum á Gaza – án þess að fá nokkuð að gert.

Við horfum máttvana af skelfingu upp á fólk sem á sínum tíma var fórnarlömb skipulagðrar útrýmingaherferðar – HOLOCAUST – standa nú fyrir skipulagðri útrýmingaherferð á varnarlausu fólki. Sagan endurtekur sig í okkar samtíð.

Við erum að tala um stríðsglæpi, þjóðernishreinsanir – áform um þjóðarmorð.

Lesa meira

HVERJIR EIGA ÍSLAND?

AF FRÉTTUM RÚV OG FRÉTTATENGDU EFNI UM VEIÐILEYFA FRUMVARP RÍKISSTJÓRNARINNAR má ráða, að máttarstólpar þjóðfélagsins – okkar nýríku milljarðamæringar – sæti ómaklegum ofsóknum af hálfu stjórnarflokkanna. Ríkisstjórnin sé á góðri leið með að „slátra mjólkurkúnni“, sem hingað til hafi fært okkur björg í bú.

RÚV flytur okkur þennan hræðsluáróður kvölds og morgna, án þess að reyna að bjóða uppá gagnrýnar fréttaskýringar, byggðar á staðreyndum. Við vitum ekki, hvort þessi dapurlega vanræksla stjórnast fremur af hræðslugæðum eða vangetu.

Um Moggann þarf ekki að spyrja. Hann er beinlínis gerður út af milljarðamæringunum. Þeir borga árlegan hallarekstur blaðsins með glöðu geði, enda munar þá ekkert um slíkt smáræði. Öðruvísi mér áður brá, þegar Matthías og Styrmir réðu húsum í Hádegismóum.

Lesa meira

„Gakktu þá skrefi framar“

„Tvær plágur hafa riðið yfir þetta land. Helvítis minkurinn – og helvítis kommúnisminn“.

Þetta voru fyrstu orðin sem Ellert gamli, skútuskiptstjóri í hálfa öld, beindi til mín, þegar ég var leiddur fyrir ættarhöfðingjann í fyrsta sinn. Það var haft fyrir satt, að hann væri svo forhertur íhaldsmaður, að við eldhúsdag frá Alþingi þaggaði hann niður í öllum öðrum en Ólafi Thors. Ellert mágur minn – elsti bróðir Bryndísar – bar nafn ættarhöfðingjans, afa síns.

Ellert var atgervismaður rétt eins og afi. Hann fetaði snemma í fótspor föður síns og varð fræknasti knattspyrnumaður í röðum samtímamanna sinna. Hann gerði garðinn frægan með gullaldarliði KR.

KR var hans alma mater, uppeldisstöð, þjálfunarbúðir og fótgöngulið, þegar á reyndi (í prófkjörum) síðar á lífsleiðinni. Þaðan lá greið framabraut gegnum Heimdall, S.u.S, lagadeildina og inn á Alþingi, þar sem hann tók sæti yngstur þáverandi þingmanna. Til er mynd af honum og Hannibal – þeim yngsta og þeim elsta á þingi. Leiðin framundan virtist bein og breið til áhrifa og valda.

Lesa meira

Arnar Geir Hinriksson – Minning

Þótt hann væri borinn og barnfæddur Ísfirðingur – líkt og ég – kom okkur saman um það síðar á lífsleiðinni, að innst inni værum við frá Djúpi og Ströndum. Við værum aldir upp á slóðum Fóstbræðrasögu – nánar tiltekið á 13du öld.

Hvernig þá? Nú, á hverju sumri frá því skóla lauk, fram að fermingaraldri,  vorum við vistaðir inni í Djúpi: Hann að Eyri í Seyðisfirði. Ég í Ögri. Og umhverfi og aldarfar minnti meira á 13du öldina en seinni helming 20stu aldar.

Það voru hvorki vegir, brýr né bryggjur, né heldur traktorar eða turbo- trukkar. Ef þú þurftir að bregða þér bæjaleið, var farið á hestbaki eða jafnvel undir seglum. Víst var komin vél í bát, en þar með flykktist fólkið burt úr sveitinni í verstöðvarnar. Þess vegna  urðum við Ísfirðingar.

Lesa meira

VILBERG V. VILBERGSSON – Minning

„Hann Villi Valli er dáinn“. Ég þurfti að endurtaka þessi orð fyrir sjálfum mér, svo að þau síuðust inn í vitundina. Svo þyrmdi yfir mig. Gamlar minningar hrönnuðust upp.

VIð liðum um í ljúfum dansi bjarta vornótt fyrir vestan. Eða lögðum við hlustir í rökkurró við kertaljós, meðan vetrarvindurinn gnauðaði úti. Í báðum tilvikum var gleðigjafinn sá sami: Villi Valli og hans menn sköpuðu stemninguna, eða héldu uppi fjörinu, allt eftir því sem við átti.    Andlátsfregnin þýddi, að nú væri þessu tímabili lokið.

Lesa meira